У музеі Макранскай школы ёсць матэрыялы пра Таццяну Іванаўну Нядвігіну (Грышыну). Таццяна Іванаўна ў гады Вялікай Айчыннай прайшла нялёгкі шлях. Таццяна Іванаўна ўваходзіла ў склад 324-ай стралковай Верхнядняпроўскай Чырванасцяжнай дывізіі, якая вызваляла Быхаў, Быхаўскі раён, у тым ліку і вёску Мокрае ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
Нарадзілася яна ў Чувашскай АССР Парэцкім раёне сяле Сямёнаўскае. У 1941 годзе прызвана ў армію. 6 лістапада 1943 года ўзнагароджана Ордэнам Чырвонай Зоркі. Подзвіг здзейснены з 11 кастрычніка 1943 па 15 кастрычніка 1943 года.
Санітарка Таццяна Іванаўна Нядвігіна (Грышына) ў разлютаваных баях па фарсіраванні ракі Проня ў кастрычніку 1943 года самааддана аказвала першую дапамогу параненым непасрэдна на полі бою. Пад ураганным агнём праціўніка вынесла з поля бою 27 параненых байцоў і камандзіраў з іх зброі. У баі 15 кастрычніка 1943 года кантужана, але з падраздзялення ў шпіталь не пайшла.
У чэрвені 1944 года ў адным з баёў Таццяна Іванаўна зноў была цяжка кантужана, што страціла прамову, слых і здольнасць рухацца. Больш за два гады лячылася ў шпіталях, адкуль яна вярнулася ў 1946 годзе інвалідам першай групы.
Санітары ў гады Вялікай Айчыннай вайны (1941–1945) адыгралі гераічную ролю, забяспечваючы першую дапамогу і эвакуацыю мільёнаў параненых пад агнём. Яны выносілі салдат з поля бою, пастаянна рызыкуючы жыццём, вярталі ў строй да 90 працэнтаў пацярпелых. За мужнасць тысячы санітараў былі ўзнагароджаны ордэнамі, а іх самаадданасць стала сімвалам вернасці абавязку. Сярод санітараў было вельмі многа загінуўшых. Гэта звязана з вялікай рызыкай і дзейнасцю санітараў.
Вядомы факт з жыцця Таццяны Іванаўны, калі ў сувязі са святкаваннем 35-годдзя перамогі маршал Баграмян даслаў ёй ліст: «Ветэрану Вялікай Айчыннай вайны, кавалеру двух ордэнаў «Чырвонай зоркі».
Аднойчы пры сустрэчы ветэранаў 324-й стралковай дывізіі былому сяржанту Таццяне Нядвігінай (Грышынай) Герой Савецкага Саюза Аляксей Марэсьеў уручыў падзяку Савета ветэранаў вайны. Гэта былі незабыўныя хвіліны для гераіні майго артыкула.
Нагадаю, што Аляксей Пятровіч Марэсьеў – гэта легендарны савецкі лётчык-знішчальнік, Герой Савецкага Саюза, палкоўнік. Нарадзіўся у 1916 годзе, а памёр у 2001. Пасля ампутацыі абедзвюх ног вярнуўся ў авіяцыю, пры гэтым, здзейсніў 86 баявых вылетаў, збіў 11 самалётаў ворага. Пра гэтага легендарнага чалавека можна прачытаць у «Аповесці аб сапраўдным чалавеку» Барыса Палявога. Аляксей Пятровіч Марэсьеў стаў прататыпам галоўнага героя гэтага мастацкага твора.
Памерла адважная Таццяна Іванаўна Нядвігіна (Грышына) 9 верасня 2003 года. Мы памятаем пра герояў Вялікай Айчыннай вайны!
Алена Уладзіміраўна ЦЫВІЛЬКА,
настаўнік беларускай мовы і літаратуры,
кіраўнік школьнага музея,
Быхаўскі раён, Макранская школа.
